Mededingingsautoriteit pakt misbruik van economische afhankelijkheid tussen ondernemingen aan

De wetgever verbiedt ondernemingen om misbruik te maken van de economische afhankelijkheid van andere ondernemingen. De Belgische mededingingsautoriteit kan tegen dit misbruik optreden.

Economische afhankelijkheid

Een onderneming bevindt zich in een positie van economische afhankelijkheid ten opzichte van een andere onderneming wanneer voldaan is aan twee criteria:

er is geen redelijk equivalent alternatief aanwezig binnen een redelijke termijn en onder redelijke voorwaarden en kosten;

de onderneming kan prestaties of voorwaarden opleggen die in normale marktomstandigheden niet mogelijk zijn.

Misbruik

Op zich is er niets mis met economische afhankelijkheid tussen ondernemingen. Maar dat is het wel wanneer een van de ondernemingen daarvan misbruik maakt en hierdoor de mededinging aantast.

De wetgever somt op wanneer er sprake kan zijn van misbruik. Bijvoorbeeld wanneer de onderneming

weigert te verkopen of te kopen aan of van de andere onderneming;

onbillijke aan- of verkoopprijzen of andere contractuele voorwaarden oplegt;

de productie, de afzet of de technische ontwikkeling beperkt ten nadele van de verbruikers;

de sluiting van een overeenkomst afhankelijk stelt van het aanvaarden van bijkomende prestaties, die geen enkel verband houden met het onderwerp van die overeenkomst.

Restrictieve mededingingspraktijk

Het misbruik van een economische afhankelijkheid wordt beschouwd als een restrictieve mededingingspraktijk. Een belangrijke kwalificatie aangezien hierdoor de Belgische mededingingsautoriteit kan tussenkomen. Zij kan die misbruiken opsporen, vervolgen en beboeten, maar alleen als het misbruik de mededinging op de Belgische markt of een wezenlijk deel ervan verstoort.

De mededingingsautoriteit kan op eigen initiatief optreden maar dat ook doen na klacht van een natuurlijke of een rechtspersoon of op verzoek van de minister van Economie, de minister van Middenstand of een economische regulator.

Ze kan algemene of sectorale onderzoeken voeren naar het misbruik van economische afhankelijkheid en de transactieprocedure voorstellen. Ze kan eisen dat het misbruik stopt en boetes en dwangsommen opleggen. De maximale boete bedraagt 2% van de omzet van de onderneming, de maximale dwangsom 2% van de gemiddelde dagelijkse omzet van de onderneming.

Inwerkingtreding

De nieuwe regels rond het misbruik van economische afhankelijkheid van ondernemingen treden in werking op 1 juni 2020.

Bron: Wet van 4 april 2019 houdende wijziging van het Wetboek van Economisch Recht met betrekking tot misbruiken van economische afhankelijkheid, onrechtmatige bedingen en oneerlijke marktpraktijken tussen ondernemingen, BS 24 mei 2019 (art. 2?11 en 39)