Vanaf 1 januari 2020 alleen nog erkende mer-coördinatoren (VLAREM-trein 2017)

Sinds 2002 is er in de milieucodex DABM sprake van de erkende mer-coördinator, die het team van mer-deskundigen leidt dat het milieueffectenrapport (mer) opstelt. De Vlaamse regering moest enkel nog bepalen vanaf wanneer de coördinator van dat mer-team, een 'erkende' mer-coördinator moest zijn.
En na 17 jaar is dat gelukt: de VLAREM-trein 2017 legt die datum vast op 1 januari 2020.

Mer-deskundige?

De voorbije jaren wees de initiatiefnemer van een plan of project onder zijn mer-deskundigen, één deskundige aan, die dan gepromoveerd werd tot 'mer-coördinator'. Maar vanaf 1 januari 2020 kan die rol alleen nog opgenomen worden door een speciaal daartoe opgeleide persoon: de mer-coördinator.
Opgelet! De mer-coördinator mág, maar moet niet een erkende mer-deskundige zijn.

Mer-coördinator

Een mer-deskundige is immers een specialist, maar een mer-coördinator is een generalist: hij moet het overzicht behouden. Het is zijn taak om het mer-team aan te sturen, om te overleggen met de verschillende partijen die betrokken zijn bij het milieueffectenrapport (de initiatiefnemer, de deskundigen, de administratie), en om van het milieueffectenrapport een samenhangend en bruikbaar geheel te maken. Een mer-rapport wordt immers opgesteld door meerdere mer-deskundigen, die allemaal specialist zijn in hún discipline - water, lucht, bodem,? -, maar die niet noodzakelijk expertise hebben in organisatie, communicatie, synthese en samenhang.

Volgens de toeliching bij de VLAREM-trein is de mer-coördinator dan ook vooral een manager. En een communicatie-expert met redactionele vaardigheden. Hij is immers verantwoordelijk voor de scoping, voor de disciplines die binnen het milieueffectenrapport niet beschouwd worden als sleuteldisciplines en die dus niet verder uitgewerkt hoeven te worden door een mer-deskundige, voor de algemene hoofdstukken, en voor de niet-technische samenvatting bij het rapport.

Opleiding en bijscholing

De VLAREM-trein legt de bijzondere erkenningsvoorwaarden en de zogenaamde gebruikseisen van de toekomstige mer-coördinatoren vast. Zo moet een mer-coördinator:

een natuurlijke persoon zijn;

die minstens de graad van bachelor of een daarmee gelijkgeschakelde graad heeft;

die in de voorbije 5 jaar gedurende ten minste 3 jaar praktijkervaring heeft opgedaan met het coördineren van milieueffectrapporten; en

die geslaagd is voor een opleiding. De inhoud van de opleiding wordt toegevoegd aan bijlage 9 bij het Vlarel-erkenningenbesluit. Die bijlage bevat nu al de opleidingsvereisten voor de mer- en de VR-deskundigen.

Het is duidelijk dat de mer-coördinator over management skills moet beschikken. In zijn basisopleidingspakket van 140 uur zitten immers onderwerpen als leidinggeven, plannen en organiseren, samenwerken, coachen, overtuigingskracht, enz. Daarnaast moet hij ook nog eens 100 uur les volgen over alle disciplines die in een milieueffectenrapport aan bod kunnen komen.

Om zijn erkenning te kunnen behouden, moet de mer-coördinator de meest recente ontwikkelingen en de wetgeving op het vlak van de milieueffectrapportage opvolgen en moet hij elk jaar ten minste 8 uur bijscholing volgen.

Niet combineren

De VLAREM-trein voegt ook strenge onverenigbaarheidsregels in. Zo mag een mer-coördinator geen opdracht aannemen van opdrachtgevers waarmee hij een bijzondere band heeft op het vlak van bloed- of aanverwantschap (tot in de derde of vierde graad), op financieel vlak, of op bestuursrechtelijk vlak.

Retributie

Een mer-deskundige die een bijkomende erkenning vraagt als mer-coördinator, betaalt daarvoor een retributie van 125 euro. Een kandidaat die géén mer-deskundige is en toch een erkenning wenst als mer-coördinator, betaalt een bijdrage van 500 euro voor de behandeling van zijn erkenningsdossier.

Het toezicht op de erkenning kost elk jaar 25 (mer-deskundige) of 100 euro (geen mer-deskundige).

Korte overgangstermijn

Deskundigen die al aan de slag zijn als mer-coördinator, kunnen een aanvraag tot erkenning indienen zonder de basisopleiding te moeten volgen. In dat geval moeten de kandidaten bewijzen dat zij ten minste 5 jaar ervaring hebben met het coördineren van mer-rapporten. Zij moeten hun aanvraag tot erkenning vóór 1 januari 2020 indienen.

Vanaf 1 januari 2020 moet élke mer-coördinator een erkenning hebben.

Van toepassing
Vlaams gewest. Vanaf 1 januari 2020 (art. 303 van de VLAREM-trein 2017).

Bron: Besluit van de Vlaamse Regering van 3 mei 2019 tot wijziging van diverse besluiten inzake leefmilieu en landbouw, BS 26 september 2019 (art. 225, 5°, e), art. 229, 1, b), art. 231, art. 239, 2°-3°, art. 246, art. 266, 1° en 4°, art. 269, art. 272, art. 279 en art. 303 van de VLAREM-trein 2017).