Zelfstandigen minder snel met vervroegd pensioen (art. 81-85 WDB I)

De leeftijd- en loopbaanvereisten voor vervroegd pensioen worden voor zelfstandigen geleidelijk opgetrokken, om in 2016 op 62 jaar en 40 loopbaanjaren uit te komen. Bij de overheid en in de privésector gebeurde al hetzelfde. Daarnaast sleutelt de wetgever ook aan de pensioenmalus.

Vervroegd pensioen

De pensioenleeftijd van 60 jaar waarop zelfstandigen met vervroegd pensioen kunnen gaan, wordt vanaf 2013 jaarlijks met 6 maanden verhoogd om in 2016 op 62 jaar te komen. Ook de minimale loopbaanvoorwaarde wordt opgetrokken. Vanaf 2013 wordt die vereiste op 38 jaar gebracht, vanaf 2014 op 39 jaar en vanaf 2015 op 40 jaar. Nu is de loopbaanvereiste 35 jaar.

Bij lange loopbanen van 40 jaar en meer kan men toch nog op een jongere leeftijd met vervroegd pensioen. Voor een vervroegd pensioen op 60 jaar zal in 2016 wel een loopbaan van 42 jaren vereist zijn. Voor een vervroegd pensioen op 61 volstaan op dat moment 41 loopbaanjaren.

Ingangsdatum pensioen Minimumleeftijd vervroegd pensioen Loopbaanvoorwaarde Uitzondering voor lange loopbaan 2012 60 jaar 35 loopbaanjaren / 2013 60,5 jaar 38 loopbaanjaren 60 jaar bij 40 loopbaanjaren 2014 61 jaar 39 loopbaanjaren 60 jaar bij 40 loopbaanjaren 2015 61,5 jaar 40 loopbaanjaren 60 jaar bij 41 loopbaanjaren Vanaf 2016 62 jaar 40 loopbaanjaren 60 jaar bij 42 loopbaanjaren en 61 jaar bij 41 loopbaanjaren

Tijdsvakken van binnen- én buitenlandse pensioenverzekering tellen voortaan mee om aan de loopbaanvoorwaarde te voldoen. Net als bij werknemers. De wetgever kiest hier voor een ruime formulering van de jaren waarvoor pensioenrechten gelden. Hij heeft het over iedere Belgische wettelijke regeling of iedere buitenlandse regeling waarop de Europese verordeningen betreffende sociale zekerheid of een door België gesloten overeenkomst betreffende sociale zekerheid van toepassing is.

De wettelijke pensioenleeftijd blijft 65 jaar. Iedereen kan op 65 jaar of later met pensioen gaan, ongeacht de bewezen loopbaan.

Malus

Daarnaast heeft de wetgever ook de zogenaamde ?malus' aangepast. Dat is een financiële compensatie voor elk jaar dat de zelfstandige vroeger met pensioen gaat. Een vermindering wegens vervroeging. Dit verlies is definitief en wordt niet opnieuw bijgepast wanneer de zelfstandige de wettelijke pensioenleeftijd bereikt.

Het verminderingspercentage daalt nu in functie van de geleidelijke verhoging van de minimumleeftijd die voortaan vereist is om in vervroegd pensioen te gaan. Bovendien wordt de malus vanaf 2013 afgeschaft voor wie op 63 of 64 jaar met pensioen gaat. Voor pensioenen tot en met 2012 geldt op 64 jaar nog een vermindering van 3% en op 63 jaar een vermindering van 7%.

De malus wordt dus versoepeld en deels afgeschaft.

Leeftijd vervroegd pensioen 2013 2014 2015 Vanaf 2016 60 25% 25% 25% / 60,5 21,5% 21,5% 21,5% / 61 18% 18% 18% 18% 61,5 / / 15% 15% 62 12% 12% 12% 12% Vanaf 63 jaar / / / /

Let op! De vermindering is niet meer van toepassing wanneer de zelfstandige een loopbaan van 41 jaar bewijst voor de pensioenen die ingaan op 1 januari 2013. Nu is dat 42 jaar.

Verworven rechten

Zelfstangen krijgen ook waarborgen om de verworven rechten te beschermen. Dit om te vermijden dat mensen nog massaal op vervroegd pensioen zouden gaan in 2012.

Wie op 31 december 2012 of daarna voldoet aan de voorwaarden voor vervroegd pensioen maar toch wil doorwerken, behoudt het recht om met vervroegd pensioen te gaan, ook al zou hij nadien niet aan de inmiddels strengere voorwaarden voldoen. Het verworven recht op vervroegd pensioen is definitief.

Iemand die in 2012 bijvoorbeeld 60 jaar is en 35 jaar heeft gewerkt, zou vervroegd met pensioen mogen gaan. In 2013 is een loopbaan van 38 jaar vereist, maar toch is vervroegd pensioen in dit geval nog altijd mogelijk. Daartoe wordt een pensioenaanvraag ingediend.

In werking

Dit onderdeel van de wet houdende diverse bepalingen (I) van 29 maart 2012 treedt in werking op 1 januari 2013. Het is van toepassing op pensioenen die ingaan vanaf 1 januari 2013.

Bron: Wet van 29 maart 2012 houdende diverse bepalingen (I), BS 30 maart 2012 (art. 81-85 WDB I)

Zie ook:
Koninklijk besluit van 30 januari 1997 betreffende het pensioenstelsel der zelfstandigen met toepassing van de artikelen 15 en 27 van de wet van 26 juli 1996 tot modernisering van de sociale zekerheid en tot vrijwaring van de leefbaarheid van de wettelijke pensioenstelsels en van artikel 3 , § 1, 4°, van de wet van 26 juli 1996 strekkende tot realisatie van de budgettaire voorwaarden tot deelname van België aan de Europese en Monetaire Unie, BS 6 maart 1997 (KB op de Pensioenen van Zelfstandigen)