Zesde staatshervorming. Splitsing kieskring BHV is een feit

De splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde is een feit. Het vormt de hoofdbrok van het eerste luik van de zesde staatshervorming. In de toekomst zullen inwoners uit Halle-Vilvoorde bij federale en Europese verkiezingen niet meer voor Franstalige kandidaten kunnen stemmen. De inwoners van de 6 faciliteitengemeenten zullen in kieskanton Sint-Genesius-Rode kunnen kiezen of ze voor de lijsten Halle-Vilvoorde of Brussel hun stem uitbrengen.

Verkiezingen Kamer: 3 kieskringen

Voor de verkiezingen van de Kamer van Volksvertegenwoordigers wordt de huidige kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde opgesplitst in 3 kieskringen: een kieskring Vlaams-Brabant en een kieskring Waals-Brabant waarvan de grenzen samenvallen met de provincies en een specifieke kieskring Brussel-Hoofdstad waarvan het grondgebied samenvalt met het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad. De kieskringen en de indelingen van de gemeenten in de kieskantons staat in een nieuwe tabel 3 van het Kieswetboek.

In de 3 kieskringen wordt de kiesdrempel van 5% ingevoerd. Dat betekent dat een lijst wordt toegelaten tot de zetelverdeling wanneer die minstens 5% behaalt van de geldig uitgebrachte stemmen op de kandidatenlijsten van de kieskring. Lijstenverbinding is uitgesloten.

De zetels worden toegewezen op basis van de huidige grondwettelijke regels. Dit betekent concreet dat elke kieskring zoveel zetels heeft als de federale deler in het bevolkingscijfer van de betrokken kieskring begrepen is.

De 6 faciliteitengemeenten Linkebeek, Kraainem, Wezembeek-Oppem, Sint-Genesius-Rode, Wemmel en Drogenbos worden samengebracht in een nieuw kieskanton: Sint-Genesius-Rode. In dit kanton kan men kiezen: stemmen voor Brussel-Hoofdstad of stemmen voor Vlaams-Brabant.

De regeling wordt verankerd in de Grondwet. Momenteel kunnen wijzigingen aan de Kieswet nog bij gewone meerderheid worden genomen. Om de gewettigde belangen van de Nederlandstaligen en Franstaligen in de vroegere provincie Brabant te vrijwaren stelt de Grondwet nu dat de wet in ?bijzondere modaliteiten' voorziet. Die regels mogen in de toekomst alleen gewijzigd worden met een Bijzondere wet. De stemming daarvan gebeurt bij 2/3 ja-stemmen in beide taalgroepen in Kamer en Senaat en aanwezigheid van meerderheid in elke taalgroep.

Stembiljetten Sint-Genesius-Rode

Het feit dat de inwoners van de 6 faciliteitengemeenten de keuze hebben om te stemmen op de lijsten Halle-Vilvoorde of de lijsten Brussel-Hoofdstad heeft invloed op de behandeling van de stembiljetten. Elk stemopnemingsbureau van het kieskanton Sint-Genesius-Rode moet de biljetten waarop een stem is uitgebracht rangschikken in 2 categorieën:

de stembiljetten met een stem voor een kandidatenlijst van de kieskring Vlaams-Brabant;

de stembiljetten met een stem voor een kandidatenlijst van de kieskring Brussel-Hoofdstad.

Ook de documenten die gebruikt worden voor de resultaten zoals de tabellen en de verzamelstaat worden in tweevoud opgemaakt. Er is telkens een exemplaar voor de kieskring Vlaams-Brabant en een voor Brussel-Hoofdstad. Belangrijk hierbij is ook dat alle exemplaren van de modeltabel en verzamelstaat in het Nederlands worden opgesteld.

De voorzitter van het hoofdbureau van het kanton Sint-Genesius-Rode stuurt onmiddellijk het proces-verbaal van zijn bureau via digitale weg door naar de voorzitters van de hoofdbureaus Halle-Vilvoorde en Brussel-Hoofdstad. Ze ontvangen later ook een papieren versie van de samenvattende tabellen en het proces-verbaal. De stembiljetten van de Belgische kiezers van het kieskanton Sint-Genesius-Rode die in het buitenland verblijven worden opgenomen door het stemopnemingsbureau dat is aangewezen door de voorzitter van het kantonhoofdbureau.

Europese verkiezingen

De splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde heeft ook gevolgen voor de verkiezingen van de Europese parlementsleden in België. Het administratief arrondissement Halle-Vilvoorde wordt bij de Vlaamse kieskring gevoegd zodat het grondgebied van de Vlaamse kieskring de administratieve arrondissementen van het Vlaamse Gewest omvat. Daarnaast wordt er een kieskring Brussel-Hoofdstad ingesteld waarvan het grondgebied samenvalt met het administratief arrondissement Brussel-Hoofdstad. De kiezers in deze kieskring kunnen stemmen voor een kandidatenlijst van het Nederlandse of het Franse kiescollege. De kiezers in het kieskanton Sint-Genesius-Rode zullen kunnen stemmen voor een kandidatenlijst van het Nederlandse of het Franse kiescollege. De wet bevat onder meer de nieuwe modellen van de stembiljetten.

Ook deze regeling wordt verankerd in de Grondwet. Daarvoor wordt een nieuw artikel 168bis toegevoegd. Net als bij de splitsing van de kieskring BHV voor de Kamer stelt de Grondwet dat de Kieswet voor de verkiezingen van het Europees Parlement ?bijzondere modaliteiten' voorziet om de belangen van de Nederlandstaligen en de Franstaligen in de vroegere provincie Brabant te vrijwaren. En ook hier is een bijzondere wet en meerderheid nodig om de regels te veranderen.

In werking?

De wet van 19 juli 2012 treedt in werking op 22 augustus 2012, de dag van publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Bron: Herziening van artikel 63 van de Grondwet, BS 22 augustus 2012 (ed.1).

Bron: Herziening van de Grondwet. Invoeging van een artikel 168bis in de Grondwet, BS 22 augustus 2012 (ed.1).

Bron: Wet van 19 juli 2012 houdende verscheidene wijzigingen van het Kieswetboek, van de gecoördineerde wetten van 18 juli 1966 op het gebruik van de talen in bestuurszaken, van de wet van 3 juli 1971 tot indeling van de leden van de Wetgevende Kamers in taalgroepen en houdende diverse bepalingen betreffende de cultuurraden voor de Nederlandse cultuurgemeenschap en voor de Franse cultuurgemeenschap en van de wet van 23 maart 1989 betreffende de verkiezing van het Europese Parlement, BS 22 augustus 2012 (ed.1).

Zie ook
Wetsvoorstel tot wijziging van de kieswetgeving met het oog op de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde, Parl. St. Kamer 2012, nr. 2281/003.
Kieswetboek.
Grondwet.