Nieuw wettelijk kader voor collectief beheer van beleggingsportefeuilles

Vanaf 19 oktober 2012 gelden er nieuwe regels voor bepaalde vormen van collectief beheer van beleggingsportefeuilles. Die staan in de ?wet van 3 augustus 2012', die in de plaats komt van de ICB-wet.

De wet van 3 augustus 2012 bevat 307 artikels en legt het wettelijk kader vast vast voor de instellingen voor collectieve belegging naar Belgisch recht en naar buitenlands recht, en voor de beheervennootschappen van instellingen voor collectieve belegging (ICB's). Ze maakt daarbij een onderscheid tussen de openbare ICB's en de ICB's die hun financiële middelen niet inzamelen via een openbaar aanbod, waaronder de institutionele en private instellingen voor collectieve belegging.

De nieuwe regels zijn grotendeels gebaseerd op de ?wet van 20 juli 2004 betreffende bepaalde vormen van collectief beheer van beleggingsportefeuilles' (ICB-wet).
Maar de voornaamste doelstelling van de nieuwe wet is de omzetting van richtlijn 2009/65/EEG in Belgisch recht (deze richtlijn moest uiterlijk op 30 juni 2011 omgezet zijn).
Daarnaast voert de wet nog enkele andere wijzigingen in om de werking van de ICB's te rationaliseren en het toezicht op de ICB's te verbeteren.
Wij tekenden de voornaamste nieuwigheden op.

Key investor information document

Particulieren die inschrijven op rechten van deelneming in ICB's moeten een ?gestandaardiseerd document met essentiële beleggersinformatie' aangeboden krijgen dat in begrijpelijke taal de belangrijkste kenmerken bevat van de aangeboden ICB en het beleggingsproduct voorstelt (key investor information document).
Dit document vervangt het ?vereenvoudigd prospectus'.

Vrijheid van vestiging beheervennootschappen van ICB's

De beheervennootschappen van ICB's mogen voortaan hun activiteit van collectief beheer van beleggingsportefeuilles uitoefenen in een andere EER-lidstaat dan hun lidstaat van herkomst (systeem van Europees paspoort). De paspoortregeling wordt niet uitgebreid tot de niet-geharmoniseerde ICB's (die niet onder richtlijn 2009/65/EG vallen). Deze ICB's krijgen dus geen toelating om buitenlandse beheervennootschappen van ICB's aan te stellen en om sommige van hun beheertaken aan zo'n beheervennootschap te delegeren.

Organisatie en gedrag beheervennootschappen van ICB's

De geldende verplichtingen voor de beheervennootschappen van ICB's op het vlak van gedragsregels en organisatie worden versterkt, door deze af te stemmen op de Mifid-richtlijn. De uitvoering van de regels over de organisatorische vereisten, de belangenconflicten, de gedragsregels en het risicobeheer zullen bij KB worden vastgelegd.

?Master-feeder'-constructies

Eén of meer ICB's, de zgn. ?feeder-ICB('s)', kunnen het merendeel van hun activa beleggen in een andere ICB, de zgn. ?master-ICB' die eventueel in een andere EER-lidstaat is gevestigd. Met deze nieuwe constructie kan een vermogensbeheerder het beheer van de portefeuilles van verschillende ICB's centraliseren. Hij moet hierbij wel enkele vereisten naleven om de transparantie van de constructie en de informatieverstrekking aan de beleggers te vrijwaren.
De wet laat ook toe om zo'n constructie op te zetten waarbij ICB's met een veranderlijk kapitaal (die niet voldoen aan richtlijn 2009/65/EG) kunnen betrokken worden.
De verdere uitvoering van deze regels zal bij KB vastgelegd worden.

Fusies

De wet bevat een gemeenschappelijk kader voor grensoverschrijdende en binnenlandse fusies tussen (compartimenten van) ICB's. Ook hiervoor zullen de gedetailleerde regels bij KB worden vastgelegd.

Verhandeling rechten van deelneming

De procedure voor de ICB's die hun rechten van deelneming in een andere EER-lidstaat willen verhandelen, is vereenvoudigd.
Een ICB die haar rechten van deelneming in het buitenland wil verhandelen, moet een kennisgevingsbrief richten aan de autoriteiten van haar lidstaat van herkomst, samen met een dossier dat de nodige informatie bevat. De autoriteiten van de lidstaat van herkomst bezorgen dat dossier aan de autoriteiten van de lidstaat van ontvangst, waarna de ICB onmiddellijk van start kan gaan met de verhandeling van haar rechten van deelneming in de betrokken lidstaat.

Compartimenten en klassen van deelneming

Voortaan kunnen ook binnen de gemeenschappelijke beleggingsfondsen compartimenten en klassen van rechten van deelneming gecreëerd worden. De nieuwe wet neemt de regeling hierover die voor beleggingsvennootschappen geldt, ook over voor de gemeenschappelijke beleggingsfondsen.

Elk compartiment moet niet langer afzonderlijk vermeld worden in de statuten of in het beheerreglement van de ICB. Voortaan volstaat een algemene vermelding dat de mogelijkheid bestaat om compartimenten te creëren.

Delegatie boekhoudkundige taken

De ICB's met een vast aantal rechten van deelneming kunnen voortaan een aantal taken van boekhoudkundig beheer, waaronder het opmaken en openbaar maken van de jaarrekening, gedelegeerd worden aan derden (erkend revisor, erkende boekhouder of accountant).

Oprichting openbare ICB met veranderlijk aantal rechten van deelneming

Een openbare beleggingsvennootschap met een veranderlijk aantal rechten van deelneming kan niet opgericht worden in de vorm van een commanditaire vennootschap op aandelen.

Revisoraal toezicht

De nieuwe wet voert twee belangrijke nieuwigheden in:

het mandaat van commissaris van een ICB en het mandaat van commissaris in de beheervennootschap van diezelfde ICB is niet verenigbaar. Deze onverenigbaarheidsregel geldt niet als de functie van revisor wordt uitgeoefend door een vennootschap, op voorwaarde dat zij vertegenwoordigd wordt door twee afzonderlijke personen tussen wie er een functionele onafhankelijkheid bestaat;

er is een nieuwe uitzondering op het beroepsgeheim van de bedrijfsrevisoren: de commissaris van een ICB en de commissaris van haar beheervennootschap of entiteit waaraan beheertaken zijn gedelegeerd, mogen voortaan informatie uitwisselen met elkaar.

In werking

De wet van 3 augustus 2012 treedt in werking op 19 oktober 2012.

Ze heft de ?wet van 20 juli 2004 betreffende bepaalde vormen van collectief beheer van beleggingsportefeuilles' (ICB-wet) volledig op. Dit met uitzondering van de artikelen 212 tot 228 (wijzigingsbepalingen en diverse bepalingen).

Bron: Wet van 3 augustus 2012 betreffende bepaalde vormen van collectief beheer van beleggingsportefeuilles, BS 19 oktober 2012 (ed. 2), 63.652.

Zie ook:
- Richtlijn 2009/65/EG van 13 juli 2009 van het Europees Parlement en de Raad tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (ICBE's), Pb.L. 17 november 2009, afl. 302, 32. ln114950