Nieuwe politieraden starten op 1 februari 2013

Op vrijdag 1 februari 2013 gaan in onze meergemeentezones normaalgezien de nieuwe politieraden aan de slag. Om de verkiezingen en installatie vlot de laten verlopen, geeft Binnenlandminister Joëlle Milquet in een omzendbrief van 14 november 2012 alvast tekst en uitleg over alle procedurestappen. Onthoud alvast volgende sleuteldata?

Verkiezing politieraadsleden

De nieuwe leden van de politieraden worden verkozen tijdens de installatievergadering van de nieuwe gemeenteraden of uiterlijk 10 dagen erna. Per Gewest geeft dit volgende verkiezingsdata:

  Vlaams Gewest Waals Gewest Brussels Gewest Installatie gemeenteraad 02/01/2013 - 20u 03/12/2012 van 3 t.e.m. 8/12/2012 Verkiezing politieraad Uiterlijk op 14/01/2013 Uiterlijk op 13/12/2012 Van 13 t.e.m. 18/12/2012

Het aantal leden van de politieraad wordt bepaald op basis van het aantal inwoners in de meergemeentenzone. In zones met maximum 15.000 inwoners zetelen bijvoorbeeld 13 politieraadsleden, in zones met meer dan 150.000 inwoners zijn er dat 25. Het aantal leden per gemeente is afhankelijk van hun eigen aandeel in het totale inwonersaantal. Hoe dan ook heeft elke gemeenteraad minstens één vertegenwoordiger in de politieraad. Voor gemeenten die in de proportionele verdeling geen vertegenwoordigers hebben, wordt dan ook een bijkomend lid toegevoegd.

Het is de uittredende politieraad die de hele berekening doet en het toekomstige aantal raadsleden vastlegt. De burgemeesters van de gemeenten die deel uitmaken van de meergemeentezone zijn van rechtswege lid van de politieraad. Zij worden dan ook niet meegerekend.

Voordracht kandidaten

De kandidaten voor de politieraad worden door één of meer verkozenen in de gemeenteraad voorgedragen. Zij dienen de voordrachtsakten in bij de burgemeester die daarbij wordt bijgestaan door de gemeentesecretaris. Bij de ontvangst is ook telkens een verkozene voor de gemeenteraad van elke politieke fractie die een kandidaatstellingsakte indient, aanwezig.

De neerlegging van de kandidaatsakte vindt in Vlaanderen plaats op 2 januari 2013, in Wallonië op 3 december 2012 en in Brussel tussen 1 en 7 december 2012.

Na de neerlegging sluit de burgemeester de kandidatenlijsten af. Hij rangschikt de kandidaat-effectieve leden in alfabetische volgorde. De naam van elke kandidaat-effectief lid wordt gevolgd door de naam van de kandidaat-opvolger of beide kandidaat-opvolgers. Die lijst wordt gevoegd bij de brief die de verkozenen van de gemeenteraad oproept voor de verkiezingsvergadering. De akten en kandidatenlijst liggen ook ter inzage op het gemeentesecretariaat. In het Vlaams Gewest is deze stap in principe afgewerkt op 2 of 3 januari 2013, in Wallonië op 3 of 4 december 2012 en in Brussel tussen 2 en 9 december 2012.

Stemming

De burgemeester laat de stembiljetten drukken. Hij kan hiervoor het model ?formulier B' gebruiken dat Milquet als bijlage bij de omzendbrief voegt. De minister dringt erop aan dat de burgemeester(s) en de gemeenteraadsleden aanwezig zijn op de verkiezingsvergadering zodat het vereiste quorum bereikt wordt.

De politieraadsleden worden verkozen in één stemronde. Het aantal stemmen waarover een gemeenteraadslid beschikt, hangt af van het aantal te verkiezen politieraadsleden. Moeten er 4 of minder raadsleden worden verkozen heeft elk gemeenteraadslid één stem. Het aantal stemmen loopt op tot 8, wanneer er 12 of meer politieraadsleden moeten worden verkozen.

Als het aantal kandidaten dat stemmen heeft behaald, lager is dan het aantal te begeven mandaten volgt een nieuwe stemming. In dat geval zal het aantal stemmen van de gemeenteraadsleden beperkt zijn. Op basis van rechtspraak van de Raad van State is het mogelijk dat de stemming wordt overgedaan als daar ernstige redenen voor zijn.

De kandidaten die de meeste stemmen hebben behaald, worden verkozen tot effectief lid van de politieraad. Bij staking van stemmen gelden voorrangsregels. De burgemeester stelt een lijst op van de effectieve leden en hun opvolgers. Een proces-verbaal wordt opgemaakt dat in het ?register der notulen van de gemeenteraad' wordt overgeschreven. Hiervoor kan formulier C dat als bijlage bij de omzendbrief zit, worden gebruikt.

Uitslag

De burgemeester kondigt de verkiezingsuitslag af in openbare zitting, onmiddellijk na ondertekening van het pv. Het verkiezingsdossier wordt daarna aan de deputatie of aan het Brussels college bezorgd. Zij doen binnen de 30 dagen uitspraak over de geldigheid van de verkiezing. Kandidaten kunnen binnen de 10 dagen (! volgens WGP / Nederlandstalige omzendbrief spreekt over 70 dagen) na afkondiging van de verkiezingsuitslag door de burgemeester, bezwaar indienen.

De deputatie of het college kan de verkiezing vernietigen of kan wijzigingen aanbrengen in de verkiezingsrang. Beroep is mogelijk bij de Raad van State. Bij een definitieve vernietiging volgt een nieuwe verkiezing.

Vrijdag 1 februari 2013

De installatievergadering van de politieraad vindt normaal gezien plaats op vrijdag 1 februari 2013. Op die dag vangt ook het mandaat van de nieuwe politieraadsleden aan. De WGP voorziet echter de mogelijkheid dat de nieuwe politieraadsleden ook vroeger kunnen worden bijgeroepen. De installatie vindt dan op die vergadering plaats. Ook bij bezwaar tegen de verkiezing geldt een andere datum. Alvorens in functie te treden leggen de leden van de politieraad de eed af in de handen van de voorzitter van de politieraad. Bij een volledige vernieuwing van de politieraad gebeurt die eedaflegging tijdens de installatievergadering. Elk verkozen politieraadslid blijft in principe 6 jaar aan (loopt samen met mandaat gemeenteraadslid).

De uittredende politieraadsleden blijven hun mandaat uitoefenen tot aan de installatie van de nieuwe leden. Hun activiteit is beperkt tot beslissingen die niet kunnen worden uitgesteld.

Bijkomende info bij FOD BiZa

De huidige omzendbrief vervangt omzendbrief PLP2 van 21 december 2000. Bijkomende info is verkrijgbaar bij Dhr. Stany Carré (FR) en Dhr. Jan Kerremans (NL) van de FOD Binnenlandse Zaken.

Bron: Omzendbrief van 14 november 2012 betreffende de verkiezing en de installatie van de politieraadsleden (1) van een meergemeentezone, BS 23 november 2012.

Zie ook
Wet van 7 december 1998 tot organisatie van een geïntegreerde politiedienst, gestructureerd op twee niveaus, BS 5 januari 1999. (art. 11-24)