Onroerenderfgoeddecreet: inventarisatie in aankoopakte, archeologienota in bouwdossier, en nog veel meer

De Vlaamse decreetgever heeft zopas het nieuwe Onroerenderfgoeddecreet gepubliceerd. Een lijvig kaderdecreet dat onder meer eenvormige procedures, termijnen, premies en handhavingsprocedures invoert voor álle vormen van onroerend erfgoed. Dus zowel voor de (cultuurhistorische) landschappen, als voor de archeologische sites, (beschermde) monumenten, of stads- en dorpsgezichten.

Een bouwheer of bouwpromotor die een stedenbouwkundige of verkavelingsvergunning aanvraagt voor een grote oppervlakte, zal in de nabije toekomst een archeologienota moeten voegen bij zijn aanvraag. Die nota wordt opgesteld door een erkend archeoloog. Er komen bovendien één of meerdere archeologiefondsen en archeologiepremies. Beide instrumenten moeten toelaten om de kosten van een archeologisch onderzoek over meer schouders te verdelen.

Notarissen en vastgoedmakelaars zullen bij de onderhandse of authentieke akten van verkoop van een onroerend goed, een bijlage moeten voegen als het goed werd opgenomen in een vastgestelde inventaris, bijvoorbeeld in de Inventaris van het Bouwkundig Erfgoed of in de Inventaris van de Historische Parken en Tuinen. En er komt voortaan een openbaar onderzoek vóór een goed kan worden opgenomen in zo'n inventaris.

De Vlaamse Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen zal versmelten met de Technische Expertencommissie voor Onroerend Erfgoed tot één 'Vlaamse Commissie Onroerend Erfgoed (VCOE)'. Haar bevoegdheden worden echter ingeperkt.

Archeologen en metaaldetectoristen moeten erkend zijn.
De ankerplaatsen verdwijnen.
Gemeenten kunnen het label van onroerenderfgoedgemeente krijgen en zij krijgen de mogelijkheid om intergemeentelijke onroerenderfgoeddiensten op te richten.

Het nieuwe Onroerenderfgoeddecreet komt in de plaats van de huidige Monumentenwet, het Monumentendecreet, het Archeologiedecreet en het Landschapsdecreet.
Het treedt in werking na publicatie van het Onroerenderfgoedbesluit, maar bepaalde voorschriften in verband met archeologie treden pas in werking na publicatie van de lijst van erkende archeologen.
Het decreet bevat ook diverse overgangsregelingen, onder meer voor lopende beschermingsprocedures, voor premies die al werden aangevraagd, en voor ankerplaatsen die nog maar voorlopig werden aangeduid.

Bron: Decreet van 12 juli 2013 betreffende het onroerend erfgoed, BS 17 oktober 2013 (Onroerenderfgoeddecreet).