Vlaanderen stemt in met Europees verdrag tegen huiselijk geweld

Vlaanderen heeft op 29 november 2013 ingestemd met het Europees verdrag over geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. Dat werd op 11 mei 2011 opgemaakt in Istanboel.

De tekst vormt het eerste bindende instrument op Europees niveau dat een wettelijk kader creëert om geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld te voorkomen, slachtoffers te beschermen en daders te berechten. Het definieert en bestraft verschillende vormen van geweld tegen vrouwen waaronder huiselijk geweld, gedwongen huwelijke, genitale verminking, stalking en fysisch, psychologisch en seksueel geweld.

Het verdrag spoort de Europese lidstaten onder meer aan om 'een globaal, geconcerteerd en geïntegreerd' beleid te ontwikkelen om deze vormen van geweld aan te pakken. Naast preventie en vervolging, moet daarbij ook gestreefd worden naar een betere begeleiding van het slachtoffer. Verder is in het verdrag veel aandacht voor opvang, hulpverlening, medische en juridische bijstand en neemt bewustwording van het probleem een belangrijke plaats in. Er wordt ook een specifiek toezichtsmechanisme ingesteld.

Het Instituut voor Gelijkheid van Vrouwen en Mannen of het toekomstige Instituut voor de Mensenrechten zaal als officieel controleorgaan instaan voor de coördinatie, implementatie, monitoring en toetsing van het beleid en de genomen maatregelen.

België ondertekende het verdrag al op 11 september 2012, maar kan het pas ratificeren wanneer alle deelstaten ermee instemmen. Vlaanderen doet dit nu als eerste en geeft daarmee aan dat de bestrijding van huiselijk geweld en geweld tegen vrouwelijk prioriteit heeft binnen haar beleid. In de toelichting bij het instemmingsdecreet benadrukt Vlaams minister van Welzijn, Jo Vandeurzen ook de recente initiatieven in de aanpak van het fenomeen. Speerpunt daarbij is onder meer de opstart van het Meldpunt 1712. Hier kunnen burgers met vragen of meldingen in de context van geweld, misbruik en kindermishandeling sinds maart 2012 terecht. Daarnaast werd de centrale rol van de CAW's in het beleid rond partnergeweld versterkt en werd aan de welzijns-en gezondheidssectoren gevraagd om werk te maken van een beleid rond grensoverschrijdend gedrag.

Ook op nationaal niveau zijn verschillende verdragsbepalingen omgezet in het strafrechtelijk beleid. Bij wet van 23 februari 2012 werd artikel 458bis van het Strafwetboek uitgebreid voor misdrijven van huiselijk geweld. Daardoor mogen artsen, politiebeambten en andere personen die gebonden zijn door het beroepsgeheim sinds maart 2013 het parket inlichten wanneer ze weet hebben van partnergeweld. Sinds vorig jaar kan de procureur des Konings meerderjarige daders van huiselijk geweld ook een tijdelijk huisverbod opleggen.

Het verdrag is niet rechtstreeks van toepassing in de lidstaten. Het zal pas in werking treden wanneer 10 landen het geratificeerd hebben. Dat is op dit moment nog niet het geval. Het instemmingsdecreet van 29 november 2013 treedt in werking op 27 januari 2014, 10 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad.

Bron: Decreet van 29 november 2013 houdende instemming met het verdrag van de Raad van Europa inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld en het aanhangsel, opgemaakt in Istanboel op 11 mei 2011 en ondertekend in Straatsburg op 11 september 2012, BS 17 januari 2014.