Sancties op invoer van invasieve soorten (art. 23-28 DB Landbouw en Leefmilieu)

De federale overheid legt sancties op aan al wie invasieve uitheemse soorten die zorgwekkend zijn voor de Europese Unie, invoert, uitvoert of doorvoert. Zelfs als het gaat om krengen van invasieve soorten. Terzelfder tijd krijgt de regering de bevoegdheid om in een koninklijk besluit te bepalen om welke redenen men kan afwijken van dat invoer-, doorvoer- of uitvoerverbod.

Europese zorgwekkende soorten

De Europese verordening op de invasieve uitheemse soorten legt een aantal maatregelen op om de verdere verspreiding van ongewenste exoten te beperken en om de introductie van nieuwe ongewenste gasten te verhinderen. Die maatregelen gaan van preventie, over vroegtijdige signalering en snelle reactie, tot beheer van de reeds gevestigde zorgwekkende soorten.

De verordening is op 1 januari 2015 in werking getreden, maar laat de sanctionering over de aan de lidstaten.

Gevangenisstraf tot 5 jaar

Wie de nationale bepalingen op de in-, uit- of doorvoer van uitheemse plantensoorten, of diersoorten en hun krengen, overtreedt, riskeert nu al een gevangenisstraf van 6 maanden tot 5 jaar, of een geldboete van 26 tot 50.000 euro, maal opdeciemen (x 6). Dat is dus tussen 156 en 300.000 euro.

Vanaf 1 januari 2016 gelden deze sancties ook voor de persoon:

die de bepalingen op de Europese zorgwekkende soorten overtreedt;

die de nationale lijst met de voor ons land zorgwekkende invasieve uitheemse soorten overtreedt. Ons land moet zo?n lijst opstellen in uitvoering van de Europese verordening;

die de beperkingen op de voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten niet respecteert, in de mate dat die beperkingen te maken hebben met de invoer, uitvoer of doorvoer (voor de andere aspecten zijn de gewesten bevoegd); of

die een uitvoeringsbeslissing van de Europese Commissie inzake de beperkingen niet respecteert.

Als de procureur des Konings binnen een termijn van 3 maanden beslist om niet strafrechtelijk te vervolgen of als hij binnen die termijn geen beslissing neemt, kan de overtreding nog administratiefrechtelijk vervolgd worden. Het bedrag van de administratieve boete mag niet lager zijn dan de helft van de minimale strafrechtelijke boete. Dus minimaal 78 euro. De administratieve boete mag ook niet hoger zijn dan 1/20e van de maximale penale boete. Dat is maximaal 25.000 euro.

Naast de officieren van gerechtelijke politie, zijn ook de leden van de federale en lokale politie bevoegd voor het opsporen en vaststellen van de overtredingen. Net als de agenten van douane en bepaalde ambtenaren van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.

Zij kunnen bovendien een administratieve inbeslagname opleggen van de specimens van de uitheemse soorten die het voorwerp waren van de overtreding.

We merken wel nog even op dat er afwijkende voorschriften gelden als de invasieve uitheemse soort ook onder het Cites-verdrag op de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten valt.

Afwijkingen?

De Europese Unie laat toe dat bepaalde, niet nader gespecificeerde, instellingen, toch voor de Unie zorgwekkende soorten onderzoeken of ex situ bewaren. Afwijkingen zijn ook mogelijk indien dat onvermijdelijk is voor de menselijke gezondheid. Dergelijke afwijkingen zijn echter onderworpen aan een vergunning en aan strenge voorwaarden. Zo moeten de soorten waarvoor een afwijking werd verkregen, in een gesloten omgeving bewaard worden, moeten ze behandeld worden door gekwalificeerd personeel, moet er een continu surveillancesysteem actief zijn, moet de betrokken instelling of onderneming een noodplan hebben, enz.

De federale regering zal nog de voorwaarden vastleggen waaronder een instelling of onderneming een tijdelijke of definitieve toelating tot invoer, uitvoer of doorvoer kan krijgen in ons land, en onder welke voorwaarden die toestemming kan worden geschorst of ingetrokken.

Exoten?

De Europese Unie omschrijft een invasieve uitheemse soort als ?een uitheemse soort waarvan is vastgesteld dat de introductie of verspreiding ervan een bedreiging is of nadelige gevolgen heeft voor de biodiversiteit en aanverwante ecosysteemdiensten?. Het probleem is wel dat de Europese Commissie nog altijd geen definitieve lijst gepubliceerd heeft met de invasieve uitheemse soorten die effectief zorgwekkend zijn voor de Unie?

Op de Europese ontwerplijst voor exotische planten zouden alvast de Perzische berenklauw, de grote waternavel en de waterhyacint staan. De reuzenbalsemien en de Amerikaanse vogelkers staan er momenteel niet bij.

In werking op: 1 januari 2016.

Wordt verwacht: uitvoeringsbesluit.

Bron: Wet van 16 december 2015 houdende diverse bepalingen inzake landbouw en leefmilieu, BS 21 december 2015 (art. 23-28 DB Landbouw en Leefmilieu).